Podstawowym, a zarazem najbardziej ogólnym terminem, obejmującym wszystkie osoby, u których występuje niesprawność narządu słuchu, jest określenie osoba z uszkodzonym słuchem. Ze względu na stopień uszkodzenia słuchu wyróżnia się osoby, u których występuje uszkodzenie słuchu:
* w stopniu lekkim, w zasadzie nie stanowi znaczącego utrudnienia w wypełnianiu ról społecznych przez osobę nim dotkniętą. Ich problemy związane z wyborem zawodu i zatrudnieniem są niemal identyczne, jak w przypadku osób o sprawnym słuchu.
* w stopniu umiarkowanym, umożliwia słyszenie i rozumienie dźwięków mowy jedynie w korzystnych warunkach akustycznych. Osoby te posługują się mową jako podstawowym środkiem porozumiewania się, jednak często w ich mowie występują wady, wynikające z nieprawidłowej identyfikacji dźwięków słuchem i naśladowaniu tych nieprawidłowo słyszanych dźwięków.
* w stopniu znacznym uniemożliwia słyszenie i rozumienie mowy bez zastosowania aparatów słuchowych lub głębokim. uniemożliwia rozumienie mowy nawet przy pomocy aparatów słuchowych.
Pomoce techniczne dla osób z uszkodzonym słuchem
Istotą większości urządzeń technicznych, przeznaczonych dla osób z uszkodzonym
słuchem jest stworzenie możliwości skutecznego odbioru różnego rodzaju informacji akustycznej drogą jej wzmocnienia lub zastąpienia działając na inny analizator (np. poprzez światło lub wibrację). Urządzenia te można podzielić na następujące grupy:
- indywidualne aparaty słuchowe i implanty ślimakowe,
- urządzenia elektroakustyczne stosowane w pomieszczeniach użytku zbiorowego, a przeznaczone dla osób z uszkodzeniami słuchu:
a) wzmacniacze elektroakustyczne zbiorowego użytku (jest to nadajnik i odpowiednia liczba odbiorników, noszona na szyi lub przy pasku. Nośnikiem informacji w tych wzmacniaczach są zazwyczaj fale radiowe, rzadziej promienie podczerwone;
b) pętla induktofoniczna w pomieszczeniach zbiorowego użytku (sale teatralne, kinowe, widowiskowe, konferencyjne, różnego rodzaju audytoria, kościoły, biura i urzędy, urzędy pocztowe itd.). Urządzenie to składa się ze wzmacniacza elektroakustycznego z wejściem mikrofonowym;
c) zestaw nadajników i odbiorników działających na podczerwień, mogący służyć pomocą osobom z uszkodzonym słuchem zarówno w dużych pomieszczeniach, jak i np. w domu przy odbiorze telewizji.
- urządzenia osobiste ułatwiające życie:
a) budziki dla niesłyszących. Podstawowym efektem „dzwonienia” jest przerywane światło o regulowanej lub stałej mocy (żarówka zwykła, halogenowa lub flesz) lub efekt wibracyjny uzyskiwany z wibratora umieszczanego pod poduszką(czasem w „jaśku”), mocowanego do obudowy łóżka lub w krańcowych przypadkach przypinanego klipsem bezpośrednio do nocnej odzieży;
b) sygnalizacje świetlne informujące np. dzwonku do drzwi, dzwonku telefonu, płaczu dziecka(tzw. elektroniczna niania), dzwonieniu budzika itp.,
c) tekstofony urządzenia umożliwiające odbiór telefoniczny osobom praktycznie niesłyszącym;
d) wideotelefony;
e) programy komputerowe służące nauce mowy i komunikacji językowej.
Coraz więcej osób niesłyszących korzysta z faksów. W wielu krajach placówki użyteczności publicznej, takie jak poczty, banki itp. są wyposażone w tekstofony i faksy do użytku publicznego.
Zatrudnianie osób słabosłyszących na ogół nie stwarza istotnych problemów.
W przypadku jednak osób głuchych, ogłuchłych i głuchoniemych problem wyboru zawodu, uzyskania i utrzymania zatrudnienia jest wypadkową wielu czynników, leżących zarówno po stronie osoby z uszkodzonym słuchem, jak i potrzeb miejscowego rynku pracy. Problemy pojawiają się nie tylko w procesie wykonywania pracy przez osobę niesłyszącą, lecz na wszystkich kolejnych etapach przygotowania do zatrudnienia – podczas organizacji szkolenia zawodowego, przy próbach przekonania pracodawcy do zatrudnienia niesłyszącego pracownika i wreszcie już po podjęciu zatrudnienia – w porozumiewaniu się z osobą niesłyszącą na terenie zakładu pracy. Najczęściej spotykane zjawisko – obawa potencjalnego pracodawcy przed zatrudnieniem osoby niesłyszącej wynika częściej z uprzedzeń i nieznajomości jej problemów niż z rzeczywistych trudności.
Uszkodzenie narządu słuchu nie niesie ze sobą szczególnych ograniczeń w wyborze i wykonywaniu zawodu. Nie ma również przepisów prawnych zakazujących wprost wykonywania określonych zawodów przez osoby z uszkodzonym słuchem (poza zakazem zatrudniania osób niesłyszących przy wyrębie drzew i zwózce drewna). Niemal w każdym zawodzie można spotkać osoby z uszkodzonym słuchem, które są specjalistami w tych zawodach, nierzadko wybitnymi. Jest jednak sprawą oczywistą, że są zawody, w których słuch odgrywa znaczącą rolę, a klasycznym przykładem jest zawód muzyka. Wiele osób niesłyszących na świecie wykonuje zawód aktora, choć zazwyczaj w teatrach niesłyszących, ale także w filmach np. znana aktorka Marlee Matlin w filmie „Dzieci gorszego Boga”.
W Polsce zawód nauczyciela wykonuje ponad 30 osób, wśród których są nie tylko osoby głuche, lecz nawet praktycznie głuchonieme, które ukończyły studia i mają odpowiednie przygotowanie zawodowe. Często pomija się możliwość zatrudnienia na danym stanowisku pracy w obrębie danego zawodu, na których słuch nie jest niezbędnie potrzebny. Niemal w każdym zawodzie można wskazać przykłady stanowisk pracy, na których nie trzeba mieć sprawnego słuchu i w ten sposób wykazać możliwość zatrudnienia osoby niesłyszącej np. informatyk, grafik komputerowy, programista, księgowa, kadrowa, i wiele innych.
Brak słuchu nie stanowi przeszkody w wykonywaniu większości zawodów, natomiast mogą się pojawić problemy związane z komunikacją interpersonalną,
Rozważając problem wskazań i przeciwwskazań do wyboru zawodu i zatrudnienia należy brać pod uwagę z jednej strony problemy wynikające bezpośrednio z braku bądź uszkodzenia słuchu, z drugiej zaś, rozpatrując konkretny zawód, należy szukać w nim takich stanowisk pracy, dla obsługi których uszkodzenie słuchu nie stanowi przeszkody, bądź odpowiednie ich dostosowanie (np. wyposażenie w dodatkową sygnalizację świetlną) może zniwelować ewentualne zagrożenia.
źródło: zatrudnijniepelnosprawnego.pl
* w stopniu lekkim, w zasadzie nie stanowi znaczącego utrudnienia w wypełnianiu ról społecznych przez osobę nim dotkniętą. Ich problemy związane z wyborem zawodu i zatrudnieniem są niemal identyczne, jak w przypadku osób o sprawnym słuchu.
* w stopniu umiarkowanym, umożliwia słyszenie i rozumienie dźwięków mowy jedynie w korzystnych warunkach akustycznych. Osoby te posługują się mową jako podstawowym środkiem porozumiewania się, jednak często w ich mowie występują wady, wynikające z nieprawidłowej identyfikacji dźwięków słuchem i naśladowaniu tych nieprawidłowo słyszanych dźwięków.
* w stopniu znacznym uniemożliwia słyszenie i rozumienie mowy bez zastosowania aparatów słuchowych lub głębokim. uniemożliwia rozumienie mowy nawet przy pomocy aparatów słuchowych.
Pomoce techniczne dla osób z uszkodzonym słuchem
Istotą większości urządzeń technicznych, przeznaczonych dla osób z uszkodzonym
słuchem jest stworzenie możliwości skutecznego odbioru różnego rodzaju informacji akustycznej drogą jej wzmocnienia lub zastąpienia działając na inny analizator (np. poprzez światło lub wibrację). Urządzenia te można podzielić na następujące grupy:
- indywidualne aparaty słuchowe i implanty ślimakowe,
- urządzenia elektroakustyczne stosowane w pomieszczeniach użytku zbiorowego, a przeznaczone dla osób z uszkodzeniami słuchu:
a) wzmacniacze elektroakustyczne zbiorowego użytku (jest to nadajnik i odpowiednia liczba odbiorników, noszona na szyi lub przy pasku. Nośnikiem informacji w tych wzmacniaczach są zazwyczaj fale radiowe, rzadziej promienie podczerwone;
b) pętla induktofoniczna w pomieszczeniach zbiorowego użytku (sale teatralne, kinowe, widowiskowe, konferencyjne, różnego rodzaju audytoria, kościoły, biura i urzędy, urzędy pocztowe itd.). Urządzenie to składa się ze wzmacniacza elektroakustycznego z wejściem mikrofonowym;
c) zestaw nadajników i odbiorników działających na podczerwień, mogący służyć pomocą osobom z uszkodzonym słuchem zarówno w dużych pomieszczeniach, jak i np. w domu przy odbiorze telewizji.
- urządzenia osobiste ułatwiające życie:
a) budziki dla niesłyszących. Podstawowym efektem „dzwonienia” jest przerywane światło o regulowanej lub stałej mocy (żarówka zwykła, halogenowa lub flesz) lub efekt wibracyjny uzyskiwany z wibratora umieszczanego pod poduszką(czasem w „jaśku”), mocowanego do obudowy łóżka lub w krańcowych przypadkach przypinanego klipsem bezpośrednio do nocnej odzieży;
b) sygnalizacje świetlne informujące np. dzwonku do drzwi, dzwonku telefonu, płaczu dziecka(tzw. elektroniczna niania), dzwonieniu budzika itp.,
c) tekstofony urządzenia umożliwiające odbiór telefoniczny osobom praktycznie niesłyszącym;
d) wideotelefony;
e) programy komputerowe służące nauce mowy i komunikacji językowej.
Coraz więcej osób niesłyszących korzysta z faksów. W wielu krajach placówki użyteczności publicznej, takie jak poczty, banki itp. są wyposażone w tekstofony i faksy do użytku publicznego.
Zatrudnianie osób słabosłyszących na ogół nie stwarza istotnych problemów.
W przypadku jednak osób głuchych, ogłuchłych i głuchoniemych problem wyboru zawodu, uzyskania i utrzymania zatrudnienia jest wypadkową wielu czynników, leżących zarówno po stronie osoby z uszkodzonym słuchem, jak i potrzeb miejscowego rynku pracy. Problemy pojawiają się nie tylko w procesie wykonywania pracy przez osobę niesłyszącą, lecz na wszystkich kolejnych etapach przygotowania do zatrudnienia – podczas organizacji szkolenia zawodowego, przy próbach przekonania pracodawcy do zatrudnienia niesłyszącego pracownika i wreszcie już po podjęciu zatrudnienia – w porozumiewaniu się z osobą niesłyszącą na terenie zakładu pracy. Najczęściej spotykane zjawisko – obawa potencjalnego pracodawcy przed zatrudnieniem osoby niesłyszącej wynika częściej z uprzedzeń i nieznajomości jej problemów niż z rzeczywistych trudności.
Uszkodzenie narządu słuchu nie niesie ze sobą szczególnych ograniczeń w wyborze i wykonywaniu zawodu. Nie ma również przepisów prawnych zakazujących wprost wykonywania określonych zawodów przez osoby z uszkodzonym słuchem (poza zakazem zatrudniania osób niesłyszących przy wyrębie drzew i zwózce drewna). Niemal w każdym zawodzie można spotkać osoby z uszkodzonym słuchem, które są specjalistami w tych zawodach, nierzadko wybitnymi. Jest jednak sprawą oczywistą, że są zawody, w których słuch odgrywa znaczącą rolę, a klasycznym przykładem jest zawód muzyka. Wiele osób niesłyszących na świecie wykonuje zawód aktora, choć zazwyczaj w teatrach niesłyszących, ale także w filmach np. znana aktorka Marlee Matlin w filmie „Dzieci gorszego Boga”.
W Polsce zawód nauczyciela wykonuje ponad 30 osób, wśród których są nie tylko osoby głuche, lecz nawet praktycznie głuchonieme, które ukończyły studia i mają odpowiednie przygotowanie zawodowe. Często pomija się możliwość zatrudnienia na danym stanowisku pracy w obrębie danego zawodu, na których słuch nie jest niezbędnie potrzebny. Niemal w każdym zawodzie można wskazać przykłady stanowisk pracy, na których nie trzeba mieć sprawnego słuchu i w ten sposób wykazać możliwość zatrudnienia osoby niesłyszącej np. informatyk, grafik komputerowy, programista, księgowa, kadrowa, i wiele innych.
Brak słuchu nie stanowi przeszkody w wykonywaniu większości zawodów, natomiast mogą się pojawić problemy związane z komunikacją interpersonalną,
Rozważając problem wskazań i przeciwwskazań do wyboru zawodu i zatrudnienia należy brać pod uwagę z jednej strony problemy wynikające bezpośrednio z braku bądź uszkodzenia słuchu, z drugiej zaś, rozpatrując konkretny zawód, należy szukać w nim takich stanowisk pracy, dla obsługi których uszkodzenie słuchu nie stanowi przeszkody, bądź odpowiednie ich dostosowanie (np. wyposażenie w dodatkową sygnalizację świetlną) może zniwelować ewentualne zagrożenia.
źródło: zatrudnijniepelnosprawnego.pl
